In moordend tempo heeft staatssecretaris van Financiën Jan Kees de Jager zijn in de zomer van 2007 voor het eerst aangekondigde voornemen om te komen tot een herziening van de Successiewet 1956 weten te concretiseren in het nu voorliggende wetsvoorstel. Ingangsdatum: 1 januari 2010!
'Grondige onderhoudsbeurt' successiewet
De Jager vergeleek tijdens een op 14 april 2008 te Tilburg gehouden gastcollege de successiewetgeving met een gebouw waarvan het dak lekt, de muren gescheurd zijn en waarin je verdwaalt in een onoverzichtelijk stelsel van kamers, gangen en trappenhuizen. Er zijn mensen die het gebouw willen slopen, namelijk de rechten van schenking, successie en overgang volledig willen afschaffen. Gekozen is echter voor renovatie. Niet vanaf het fundament, zoals aanvankelijk voorgesteld in de vorm van een heel nieuwe Wet erf- en schenkbelasting, maar door middel van een grondige onderhoudsbeurt, met aanpassingen van de huidige Successiewet 1956 op een aantal wezenlijke punten. Wellicht later nog aan te vullen met nadere wijzigingen. Daarop wordt nog gestudeerd.
Waar vereenvoudiging en verlaging van tarieven moeten gaan leiden tot draagvlakvergroting, zullen constructiebestrijding en grondslagverbreding de budgettaire neutraliteit als randvoorwaarde van deze 'operatie' moeten waarborgen. Met de politieke achtergronden en de budgettaire effecten op macroniveau zullen wij ons echter in dit boek weinig of niet bezighouden.
Feit is dat door deze 'aardverschuiving' binnen estate planningsland, de 'tools' die beschikbaar zijn voor een gedegen nalatenschapsplanning drastisch veranderd zijn per 1 januari 2010. Iedere zichzelf respecterende financieel adviseur moet op de hoogte zijn van de wetswijzigingen, die effect kunnen hebben op ieder advies ter zake van huwelijksvermogensregime, erfrecht (testamenten) en/of schenkingsprogramma's. De afweging 'stoppen of studeren' is in dit verband in het geheel niet overdreven. Maar ook de geïnteresseerde belastingplichtige die te maken heeft of krijgt met estate planning, zal behoefte hebben om kennis te nemen van de drastische wijzigingen die aan de orde zijn.
Praktische gids
Het boek is dan ook bedoeld als praktische gids voor adviseurs en particulieren die op de hoogte willen zijn van de inhoud van de wetswijzigingen in de Successiewet 1956 en enkele andere wetten. Geen wetenschappelijk naslagwerk, maar een praktijkgericht memo, met veel praktijkvoorbeelden. Zaken die veel voorkomen, maar nu niet meer aan te bevelen zijn, of nieuwe mogelijkheden die op grond van de nieuwe wetgeving perspectief bieden. Onze indruk is dat op veel punten huwelijkse voorwaarden, testamenten en schenkingsprogramma's in meer of mindere mate aanpassing behoeven in verband met de nieuwe wetgeving. Niet zelden zal tevens kritisch gekeken moeten worden naar de ondernemingsstructuur of aandeelhoudersovereenkomsten. Dit met het oog om zo goed mogelijk te kunnen voorsorteren op de aangepaste regelgeving ter zake van de bedrijfsopvolgingsfaciliteiten.
Zoals zo vaak zijn er 'winnaars en verliezers', zo ook hier. Waar enerzijds mensen zullen profiteren van de eenvoud en de tariefsverlaging, zullen anderen deze 'rekening' moeten betalen. Of dit in alle gevallen 'fair' is zal de lezer zelf moeten bepalen. Wij zullen in ieder geval aangeven wat de hoofdwegen zijn die bewandeld kunnen worden op de nieuwe routekaart voor estate planning.
De gids, ISBN 9789013069815, is te koop via de boekhandel of via Kluwer.
Evander Nelissen en Hans Bom
KPMG Meijburg & Co
Amstelveen, oktober 2009