In navolging van de ontwikkelingen in de rechtspraak, heeft staatssecretaris Weekers van Financiën bij besluit van 2 juni 2012 aangekondigd dat de wettelijke regeling van de keuzeregeling voor buitenlandse belastingplichtigen gewijzigd zal worden. Verder wordt, vooruitlopend op aanpassing van de wetgeving, in het besluit goedgekeurd dat bij niet-inwoners van Nederland van wie het inkomen voor 90% of meer in Nederland is belast en bij wie op grond van de keuzeregeling de hypotheekrente van de buitenlandse eigen woning in Nederland in aftrek is gebracht, deze aftrek niet meer in enig jaar wordt teruggenomen.
Sinds 2001 biedt Nederland de mogelijkheid aan buitenlandse belastingplichtigen om de hypotheekrente af te trekken die zij betalen in verband met hun buitenlandse woning die als hoofdverblijf dient. Voorwaarde is dat zij kiezen voor een fiscale behandeling alsof zij inwoner van Nederland zijn (‘keuzeregeling’). Aan deze keuzeregeling kleven echter enkele (niet geringe) nadelen. Bijvoorbeeld het risico dat eenmaal verleende hypotheekrenteaftrek in de toekomst wordt teruggenomen indien de buitenlandse belastingplichtige de keuzeregeling niet langer wenst toe te passen of als hij op enig moment in het buitenland belastbaar inkomen gaat genieten, bijvoorbeeld omdat hij met pensioen gaat (de zogenoemde ‘terugneem- en inhaalregeling’). Deze nadelen worden nu door het besluit buiten werking gesteld.
Ontwikkelingen in de rechtspraak
Uit eerdere uitspraken van onder meer het Europese Hof van Justitie en de Nederlandse Hoge Raad was reeds duidelijk geworden dat Nederland geen onderscheid mag maken tussen de fiscale behandeling van inwoners van Nederland en die van niet-ingezetenen van Nederland (inwoners van EU-lidstaten) die ten minste 90% van hun inkomen in Nederland als werkstaat verdienen. Meer specifiek volgt uit onder meer een uitspraak van Hof Den Bosch van 25 november 2011 dat de weigering van hypotheekrenteaftrek door Nederland aan niet-ingezetenen (in casu door toedoen van de terugneemregeling) die ten minste 90% van hun inkomen in Nederland als werkstaat verdienen, in strijd is met het EU-recht (vrij verkeer van werknemers).
Besluit Staatssecretaris
Reeds op 23 februari 2012 kondigde de Staatssecretaris een besluit aan met nadere regelgeving in navolging van de hiervoor beschreven jurisprudentie en meer specifiek de uitspraak van Hof Den Bosch. In het op 2 juni 2012 verschenen besluit wordt allereerst gemeld dat geen cassatie zal worden ingesteld tegen deze uitspraak en dat de wettelijke regeling van de keuzeregeling zal worden aangepast. Hiertoe zal een wetsvoorstel worden ingediend. Het besluit treedt in werking met ingang van 15 juni 2012 en werkt terug tot en met 25 november 2011 (datum uitspraak Hof Den Bosch). Op aanslagen die op de datum van het besluit al onherroepelijk vaststonden, wordt niet meer teruggekomen.
Zoals hierboven al gemeld, is de kern van het besluit dat de terugneem- en de inhaalregeling buiten werking worden gesteld voor wat betreft de hypotheekrenteaftrek. Voorwaarde hiervoor is dat ten minste 90% van het wereldinkomen van de niet-ingezetene in het jaar van aftrek in Nederland belast is. De renteaftrek uit een dergelijk jaar kan dus op grond van het besluit niet meer in enig jaar worden teruggenomen via de terugneem- of inhaalregeling. In het besluit beschrijft de Staatssecretaris ook op welke wijze het ‘90%-criterium’ berekend dient te worden.
De Staatssecretaris keurt verder nog goed dat de hypotheekrenteaftrek in jaren waarin wordt voldaan aan het 90%-criterium op verzoek niet meer hoeft te worden gesaldeerd met positieve inkomsten die op grond van een belastingverdrag niet aan Nederland ter heffing zijn toegewezen.
Om voor de goedkeuringen uit het besluit in aanmerking te komen, moet de belastingplichtige wel bij zijn aangifte (blijven) verzoeken om toepassing van de keuzeregeling.