Op 12 juni 2012 heeft minister De Jager van Financiën een brief aan de Tweede Kamer gestuurd over de mogelijke alternatieven voor de Financiële transactiebelasting (hierna: FTT). Het betreft hier een voorstel van de Europese Commissie voor een EU-brede belasting op financiële transacties. Er is een grote verdeeldheid onder de lidstaten over acceptatie van de FTT. Nederland dringt er in Brussel op aan dat de Europese Commissie goed kijkt naar de mogelijke alternatieven hiervoor. Vooralsnog geeft De Jager de voorkeur aan een gecoördineerde bankenbelasting als alternatief voor de FTT.
In de brief komen de volgende alternatieven aan bod:
Financiële activiteitenbelasting (FAT)
De gedachte achter de FAT is dat de financiële sector als gevolg van marktfalen en marktverstoringen een hogere winst kan maken en daardoor hogere lonen kan uitkeren dan economisch verdedigbaar is. De FAT beoogt dit te corrigeren door de niet economisch verdedigbare winsten en beloningen in de heffing te betrekken. Er zijn drie varianten:
· een FAT die de btw-vrijstelling op financiële diensten neutraliseert;
· een FAT die de overwinst en overmatige beloningen belast;
· een FAT die ziet op excessief hoge winsten en beloningen als gevolg van het lopen van excessief risico.
Gecoördineerde bankenbelasting
Een aantal lidstaten heeft al een nationale bankenbelasting ingevoerd met elk een eigen vormgeving die het best aansluit bij de nationale wensen. Hierdoor kunnen banken in meerdere lidstaten over hetzelfde worden belast. Een alternatief voor de FTT zou zijn om op basis van coördinatie tot een multilateraal verdrag te komen, met als oogmerk dubbele bankenbelasting te voorkomen. Dit heeft de voorkeur van De Jager.
Btw-heffing op financiële diensten
Op dit moment zijn bepaalde financiële diensten vrijgesteld van btw. Deze vrijstelling is verplicht binnen de hele Europese Unie. Een btw-heffing op deze diensten zou de afwijkende behandeling ten opzichte van andere diensten rechttrekken.
Stapsgewijze invoering FTT
Hoewel niet zozeer een alternatief voor de FTT, meldt De Jager dat in de media berichten circuleren dat Duitsland werkt aan een compromisvoorstel dat ziet op een stapsgewijze invoering van de FTT. Als eerste stap wordt een belasting ingevoerd op aandelentransacties, de tweede stap betrekt obligaties in de heffing en als laatste zullen de derivaten daarin worden betrokken. Dit neemt volgens De Jager echter niet de elementaire nadelen weg die aan de FTT kleven, bijvoorbeeld voor Nederlandse pensioenfondsen.
Stamp duty
Als laatste wijst De Jager op de 'stamp duty' die het Verenigd Koninkrijk (VK) kent naast de bankenbelasting daar. De stamp duty wordt geheven wanneer aandelen worden verhandeld die oorspronkelijk zijn uitgegeven in het VK. De stamp duty is zo vormgegeven dat in feite alleen de eindgebruikers worden belast en niet de financiële instellingen.
De Jager hoopt dat de Europese Commissie alle mogelijke alternatieven voor een FTT grondig zal bestuderen. De volgende criteria zijn daarbij van belang:
· zo min mogelijk marktverstoring;
· een gelijk speelveld binnen de Europese Unie;
· relatief makkelijke uitvoerbaarheid;
· zo min mogelijk administratieve lastenverzwaring;
· geen significant negatief effect op de Nederlandse economie, waaronder de kredietverlening.