In Nederland kennen we tot dusver de volgende maatregelen om research- & developmentactiviteiten te stimuleren: de afdrachtvermindering voor speur- en ontwikkelingswerk (S&O) in de loonbelasting en de S&O-aftrek voor ondernemers in de inkomstenbelasting (samen ook wel WBSO genoemd), de aftrek ineens voor de voortbrengingskosten van immateriële activa en de innovatiebox. Met ingang van 1 januari 2012 komt daar nog een belastingfaciliteit bij: de research- & developmentaftrek (RDA).
De RDA wordt gegeven voor kosten en investeringen die direct toerekenbaar zijn aan speur- en ontwikkelingswerk. Loonkosten kwalificeren niet voor de RDA; kosten van aan derden uitbesteed speur- en ontwikkelingswerk in principe ook niet. In aanmerking komen uitsluitend gemaakte kosten voor en gedane investeringen in speur- en ontwikkelingswerk dat wordt verricht na 31 december 2011. De RDA is een extra aftrek berekend over kosten en investeringen die op zich al aftrekbaar of afschrijfbaar zijn.
Om in aanmerking te komen voor de RDA moet aan een aantal formaliteiten worden voldaan. Daaronder valt het indienen van een schriftelijk verzoek bij Agentschap NL. Hiervoor gaan termijnen gelden, maar details daarover zijn op dit moment nog niet bekend. Agentschap NL zal de hoogte vaststellen van de relevante kosten en investeringen die voor de RDA in aanmerking komen: dit wordt de RDA-grondslag. Daar wordt een bepaald percentage op losgelaten – voor 2012 wordt nu gedacht aan 40 – en de uitkomst van een en ander wordt vastgelegd in een beschikking. Het bedrag op die RDA-beschikking is aftrekbaar van de fiscale winst op de datum van dagtekening. Een eventuele correctie-RDA-beschikking, bijvoorbeeld als gevolg van desinvesteringen binnen een bepaalde tijd, valt ook in de winst op de datum die op die beschikking staat. Tegen een RDA-beschikking (of een correctie-RDA-beschikking) kan bezwaar worden ingesteld. Bij afwijzing van het bezwaar kan beroep worden ingesteld bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb).
Uitgaande van een marginaal tarief in de vennootschapsbelasting van 25% en de 40% RDA-aftrek gaat het voor 2012 om een nettovoordeel van 10%. Ook ondernemers in de inkomstenbelasting kunnen profiteren van deze maatregel. Omdat het gaat om een generieke maatregel, heeft de regering geen toestemming voor de RDA gevraagd aan Brussel.
De RDA wordt structureel gefinancierd uit het omzetten van specifieke subsidies voor voornamelijk innovatie. Het budget is € 250 miljoen in 2012, € 375 miljoen in 2013 en vanaf 2014 wordt het € 500 miljoen. De hoogte van het percentage vanaf 2014 wordt zowel bepaald door het beschikbare budget als door de mate waarin gebruik is gemaakt van de faciliteit. De berekeningswijze van de RDA kan steeds per 1 januari van het jaar worden aangepast aan de feiten en ontwikkelingen.
Bij overtreding van de regels die dienen voor de juiste vaststelling van een RDA-beschikking kunnen sancties worden opgelegd. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het niet voldoen aan administratie- of meldingsverplichtingen en het verstrekken van onjuiste of onvolledige gegevens.
Om praktische redenen (het vermijden van administratieve lasten) wordt zo veel mogelijk aansluiting gezocht bij de vormgeving, procedures en regels van de bestaande faciliteiten voor speur- en ontwikkelingswerk. Veel zal nog worden uitgewerkt in lagere wet- en regelgeving.
In samenhang met de uitkomsten van de WBSO-evaluatie over de periode 2006-2010 zal in het voorjaar van 2012 worden bekeken hoe de voordelen van de RDA zijn verdeeld over het midden- en kleinbedrijf (MKB) en de grote ondernemingen. De RDA zal daarnaast binnen vijf jaar worden geëvalueerd.