Nieuwe toelatingsplicht voor uitleners: wat betekent de Wtta voor in- en uitleners?

Met de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (“Wtta”) wordt een toelatingsstelsel geïntroduceerd voor ondernemingen die arbeidskrachten ter beschikking stellen. De huidige Waadi-registratieplicht voor uitleners in het Handelsregister (art. 7a Waadi) vervalt. De kern van het stelsel is dat uitleners alleen arbeidskrachten ter beschikking mogen stellen indien zij door de Minister van SZW zijn toegelaten. Inleners mogen op hun beurt uitsluitend arbeidskrachten inhuren van toegelaten uitleners.

Om te worden toegelaten moeten uitleners onder meer een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) overleggen, een waarborgsom van in beginsel € 100.000 betalen en aantonen dat zij voldoen aan een wettelijk normenkader. Dit normenkader ziet onder meer op naleving van arbeidsrechtelijke, fiscale en socialezekerheidsrechtelijke verplichtingen, waaronder correcte loonbetaling en afdracht van belastingen en premies. Voor startende ondernemingen geldt bij voorlopige toelating een lagere waarborgsom van € 50.000. De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving. In- en uitleners die de verplichtingen niet naleven, kunnen worden beboet. Bestuurlijke boetes kunnen oplopen tot € 103.000 per overtreding, met verhoging bij recidive. Bij herhaalde overtredingen kan uiteindelijk preventieve stillegging volgen voor zowel inlener als uitlener.

Een onderneming is uitlener in de zin van de Wtta indien zij arbeidskrachten ter beschikking stelt aan een ander in het kader van de onderneming of beroepsuitoefening van de uitlener (i.e. tegen vergoeding) om onder leiding en toezicht van die ander te werken. Het gaat dus niet alleen om uitzendbureaus, maar ook om bijvoorbeeld payrollbedrijven, detacheerders, doorleners en andere ondernemingen die personeel bij derden laten werken. Ook buitenlandse ondernemingen vallen onder de Wtta indien de werkzaamheden in Nederland worden verricht.

De Wtta is niet van toepassing in de volgende situaties:

• Geen werken onder leiding en toezicht van een derde
  Indien een onderneming geen werknemers ter beschikking stelt om onder leiding en toezicht van een ander in Nederland te werken, valt zij niet onder de Wtta. Bij bijvoorbeeld contracting of consultancy is bepalend wie feitelijk leiding en toezicht uitoefent.
• Collegiale uitlening
  Tijdelijke uitlening van eigen werknemers aan een andere onderneming zonder winstoogmerk valt buiten de toelatingsplicht. Onder de Wtta wordt dit nader ingevuld als uitlening tegen een vergoeding van ten hoogste de loonkosten.
• Intra-concern of intra-groep uitlening
  De bestaande uitzondering voor intra-concern terbeschikkingstelling blijft gelden. De Waadi is niet van toepassing op terbeschikkingstelling binnen hetzelfde concern. Omdat de Wtta aansluit bij het Waadi-begrip van terbeschikkingstelling, geldt de Wtta-toelatingsplicht ook niet voor intra-groep uitlening.
• Specifiek uitgezonderde sectoren
  Onder meer bepaalde overheidsorganisaties en instellingen die mensen met een arbeidsbeperking aan werk helpen, beroepsopleidingsstichtingen voor bbl-trajecten en vergunde beveiligingsbedrijven/recherchebureaus zijn uitgezonderd.
• Beperkte nevenactiviteit met ontheffing
  Ondernemingen waarvoor terbeschikkingstelling slechts een beperkte nevenactiviteit is, kunnen onder voorwaarden een ontheffing aanvragen. Daarvoor geldt onder meer dat de omzet uit terbeschikkingstelling minder dan 10% van de totale omzet bedraagt én niet hoger is dan € 5 miljoen per jaar.

Voor inleners brengt de Wtta met zich dat zij voorafgaand aan de inhuur moeten controleren of de uitlener in het openbare register van de NAU is opgenomen als toegelaten uitlener, dan wel onder een overgangsregeling of ontheffing valt. Deze controleplicht heeft een doorlopend karakter. Inleners moeten bovendien registreren welke arbeidskracht door welke uitlener ter beschikking wordt gesteld en deze gegevens gedurende de wettelijke bewaartermijn bewaren. Bij doorlening moet ook herleidbaar zijn wie de formele werkgever of opdrachtgever van de arbeidskracht is.

Voor uitleners betekent de Wtta dat zij tijdig moeten beoordelen of zij onder de toelatingsplicht vallen en, zo ja, de aanvraag moeten voorbereiden. Daarbij gaat het onder meer om het verkrijgen van een VOG, het stellen van de waarborgsom, het voldoen aan het normenkader en het laten opstellen van een inspectierapport door een private inspectie-instelling. Ook moeten uitleners hun administratie zo inrichten dat duidelijk is welke arbeidskrachten aan welke inleners ter beschikking zijn gesteld. Indien de uitlener ook huisvesting regelt, gelden aanvullende verplichtingen met betrekking tot gecertificeerde huisvesting en informatieverstrekking aan arbeidskrachten.

Belangrijke data:

• 1 november 2026 tot en met 31 december 2026: uitleners kunnen zich aanmelden voor de overgangsregeling via www.toelatinguitleenmarkt.nl. Deze aanmelding is relevant om in aanmerking te komen voor overgangsrecht.
• 1 januari 2027: de Wtta treedt in werking. Vanaf deze datum moeten uitleners voldoen aan de wettelijke verplichtingen, waaronder het normenkader.
• 1 mei 2027 tot en met 30 juni 2027: uitleners kunnen hun verplichte toelating aanvragen via www.toelatinguitleenmarkt.nl. Ook kan in deze periode een ontheffing worden aangevraagd voor ondernemingen waarbij terbeschikkingstelling slechts een beperkte nevenactiviteit is.
• Vanaf 1 juli 2027: de NAU start met de beoordeling van toelatingsaanvragen. Vanaf dat moment kunnen inleners in het openbare register van de NAU controleren of een uitlener is toegelaten, een ontheffing heeft of onder de overgangsregeling valt.
• Vanaf 1 januari 2028: de Nederlandse Arbeidsinspectie start naar verwachting met handhaving op de naleving van de toelatingsplicht.

Meer weten? 

Breng tijdig in kaart wat de Wtta voor de organisatie betekent. Onze specialisten ondersteunen bij het beoordelen van de toelatingsplicht, de voorbereiding op de nieuwe vereisten en de gevolgen voor in- en uitleenprocessen. Neem contact op voor een nadere bespreking.