Internetconsultatie Zelfstandigenwet gestart

Op 1 oktober 2026 is de internetconsultatie van de concept-Zelfstandigenwet gestart. Met dit wetsvoorstel wil het kabinet meer duidelijkheid bieden over wanneer werkzaamheden als zelfstandige kunnen worden verricht en wanneer sprake is van een werknemer. De wet introduceert hiervoor een zogenoemde ‘veilige haven’ voor opdrachtgevers en zelfstandigen. Het is de vraag of dit in de praktijk ook zo zal uitwerken.

Om gebruik te kunnen maken van deze veilige haven moet aan twee afzonderlijke toetsen worden voldaan: de zelfstandigentoets en de werkrelatietoets. 

Zelfstandigentoets

Om aan de zelfstandigentoets te voldoen, moet de zelfstandige voldoen aan alle onderstaande voorwaarden:

1. Minimaal drie opdrachtgevers
   De zelfstandige moet in de periode tot en met vorig kalenderjaar werkzaamheden hebben verricht voor ten minste drie opdrachtgevers. 
2. Voorzieningen voor ondernemersrisico's
   De zelfstandige moet een minimumbedrag besteden aan voorzieningen die ondernemersrisico's afdekken, zoals een arbeidsongeschiktheidsverzekering, pensioenvoorziening, beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering.
3. Kenmerken die wijzen op werken als zelfstandige
   De werkende voldoet aan kenmerken die wijzen op werken als zelfstandige, waaronder (zoals nader te bepalen bij AMvB): een KvK-inschrijving, een btw-nummer (indien vereist), een zakelijke rekening, een administratie en het zelf factureren van opdrachtgevers.

Werkrelatietoets

Naast de persoon van de zelfstandige wordt gekeken naar de feitelijke samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Ook voor deze toets geldt dat aan alle voorwaarden moet worden voldaan:

1. Bedoeling van partijen
   Partijen moeten daadwerkelijk de intentie hebben om buiten dienstbetrekking samen te werken. Deze bedoeling moet niet alleen uit de overeenkomst blijken, maar ook uit de feitelijke uitvoering van de werkzaamheden.  
2. Vrijheid om het werk te organiseren
   De zelfstandige moet zelf kunnen bepalen hoe de werkzaamheden worden uitgevoerd. De opdrachtgever mag het gewenste resultaat bepalen, maar niet voorschrijven hoe dat resultaat moet worden bereikt. 
3. Vrijheid ten aanzien van werktijden en werkplek
   De zelfstandige moet in beginsel zelf kunnen bepalen waar en wanneer de werkzaamheden worden verricht, voor zover de aard van de werkzaamheden dat toelaat.
4. Werken voor eigen rekening en risico
   De zelfstandige moet daadwerkelijk financiële risico lopen en kunnen profiteren van de economische voordelen van de verrichte arbeid. Daarbij wordt onder meer gekeken naar:

• Resultaatverantwoordelijkheid;
• Aansprakelijkheidsrisico's;
• Financiële risico's bij tegenvallende resultaten; en
• De mogelijkheid om efficiënter te werken en daardoor een economisch voordeel te behalen.

Geen automatische kwalificatie als werknemer

Belangrijk is dat het niet voldoen aan één of beide toetsen niet automatisch betekent dat sprake is van een arbeidsovereenkomst. In dat geval moet de arbeidsrelatie nog steeds worden beoordeeld op basis van de bestaande kwalificatieregels en jurisprudentie rond artikel 7:610 BW (de zogenoemde holistische beoordeling).

De beoogde ingangsdatum van de Zelfstandigenwet is 1 januari 2028. Het betreft op dit moment echter nog een consultatievoorstel dat mogelijk nog wijzigt als gevolg van reacties uit de markt en uitvoeringstoetsen.

Wij volgen uiteraard de voortgang van het wetsvoorstel en houden je op de hoogte. Bij vragen, neem dan gerust contact met ons op.