Wetsvoorstel Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties verworpen door de Eerste Kamer
De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel over transparantie en ondermijning door maatschappelijke organisaties verworpen – wat betekent dit in de praktijk?
Op 24 maart 2026 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties (het Wetsvoorstel) verworpen. Eerder hebben wij al een nieuwsbericht gepubliceerd over de gevolgen van het Wetsvoorstel op onze website. In het kort zou het Wetsvoorstel introduceren: (i) een informatieplicht voor maatschappelijke organisaties om in bepaalde gevallen (op verzoek van een burgemeester, het Openbaar Ministerie (OM) of andere specifiek aangewezen overheidsinstellingen) inzicht te verschaffen in de herkomst, doel en omvang van verkregen donaties met een waarde van meer dan EUR 15.000, (ii) een deponeringsplicht voor niet-commerciële stichtingen (zoals bijvoorbeeld een stichting administratiekantoor) om hun balans en staat van baten en lasten te deponeren bij het handelsregister, en (iii) een bevoegdheid voor het OM om op te treden tegen maatschappelijke organisaties die de democratische rechtsstaat of het openbaar gezag (dreigen) te ondermijnen.
Het Wetsvoorstel werd ingediend op 20 november 2020 en heeft, totdat het op 1 april 2025 door de Tweede Kamer werd aangenomen, meerdere (ingrijpende) wijzigingen ondergaan. Tijdens het debat over het Wetsvoorstel bleek dat de Eerste Kamer het erover eens was met de regering dat ‘ondermijning’ van de rechtsstaat moet worden tegengegaan. Echter, een deel van de Kamerleden betwijfelde de proportionaliteit en uitvoerbaarheid van het Wetsvoorstel. Ook vonden Kamerleden dat het begrip ‘ondermijning’ onvoldoende was onderbouwd. Ten slotte zouden burgemeesters en het OM hebben aangegeven het Wetsvoorstel niet goed te kunnen uitvoeren en handhaven. Op 24 maart 2026 heeft de Eerste Kamer het Wetsvoorstel verworpen.
Als gevolg van de verwerping van het Wetsvoorstel verandert er niets voor stichtingen, verenigingen of andere maatschappelijke organisaties ten opzichte van de huidige situatie. Vooralsnog is het onbekend of het Wetsvoorstel, in gewijzigde vorm, een vervolg krijgt.
Wilt u naar aanleiding van deze nieuwsbrief meer informatie over het wetsvoorstel Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties of een ander onderwerp ontvangen? Neem dan gerust contact op met de specialisten van Meijburg Legal.
